تبلیغات
مذهبی - آموزشی

مذهبی - آموزشی

بسم الله الرحمن الرحیم    

سپاس خدای را آفرین  که این جهان وآن جهان را آفرید وما بنده گان را اندر جهان پایدار کرد ونیک اندیشان وبد کرداران را پاداش و پاد افراه برار داشت ودرود بر بر گزیده گان وپاکان باد دینداران باد خاصه بر بهترین خلق خدا محمد مصطفی (صل الله علی وسلم ) وبر اهل بیت او باد . 

بعد معنوی واجتماعی نمازدراصلاح فرد

حکمت مشروعیت نماز

نماز ازبزرگترین فرایض و ارکان اسلامی است که بعد از کلمه شهادت قـــرار دارد . ومشروعیت آن به کتاب الله ، سنت رسول الله واجماع امت اسلامی ثابت شده است.

دلیل مشروعیت نماز در کتاب الله : چنانچه خداوند (ج) می فرمائید:

" وما أمروا إلا لیعبدوا الله مخلصین له الدین حنفا ویقیموا الصلاة ویؤتوا الزکاﺓ وذلک دین القیمة" (البینه 98/5)

فرمان نیافته بودند جز اینكه خدا را بپرستند و در حالى كه به توحید گراییده‏اند دین [خود] را براى او خالص گردانند و نماز برپا دارند و زكات بدهند و دین [ثابت و] پایدار همین است (5)

وقول پاک خداوند که می فرماید.

........فَأَقِیمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلَاكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِیرُ ﴿78﴾ " (الحج/87) .........پس نماز را برپا دارید و زكات بدهید و به پناه خدا روید او مولاى شماست چه نیكو مولایى و چه نیكو یاورى (78)

وهمچنان آیتی دیگری که خداوند (جل جلاله) می فرماید.

فَإِذَا قَضَیْتُمُ الصَّلاَةَ فَاذْكُرُواْ اللّهَ قِیَامًا وَقُعُودًا وَعَلَى جُنُوبِكُمْ فَإِذَا اطْمَأْنَنتُمْ فَأَقِیمُواْ الصَّلاَةَ إِنَّ الصَّلاَةَ كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ كِتَابًا مَّوْقُوتًا  ( النساء 4/103)

و چون نماز را به جاى آوردید خدا را [در همه حال] ایستاده و نشسته و بر پهلوآرمیده یاد كنید پس چون آسوده‏خاطر شدید نماز را [به طور كامل] به پا دارید زیرا نماز بر مؤمنان در اوقات معین مقرر شده است (103)  

دلیل مشروعیت نماز در سنت رسول الله (صلی الله علیه وسلم) :

احادیث متعدد در مورد آن است ، مثل حدیث ابن عمر (رضی الله تعالی عنهم):

عن النبی (صلی الله علیه وسلم ) قال : " بنی الاسلام علی خمس شهادﺓ أن لا إله إلا الله وأن محمداً رسول الله وإقام الصلاﺓ وإیتاء الزکاﺓ وصوم الرمضان وحج البیت من استطاع إلیه سبیلا"

وهمچنان حدیثی از عمر خطاب (رضی الله تعالی عنه) : الاسلام : " أن تشهد أن لا إله إلا الله و أن محمداً رسول الله وتقیم الصلاﺓ وتؤتی الزکاﺓ وتصوم الرمضان وتحج البیت إن استطعت إلیه سبیلا"

دلیل مشروعیت نماز از دیدگاه اجماع مجتهدین امت اسلامی :

مجتــــهدین امت اســــلامی به وجــــوب پنـج نماز در یک شبـانه روز اتفـــــــــاق نموده اند. (1)

 فلسفه نماز:

 جامعه بشری نیازمند یک قدرت بزرگی روحی ومعنوی است تا بتواند روحیه افراد را در سطح بالای قرار دهد وبه طور دائمی آن را به سوی نمونه های کامل به حرکت در می آورد تا مبادا روابط افراد تنها به نیازهای مادی ومنافع شخصی استوار گردد که باعث به وجود آمدن فتنه وفساد بسیار در زمین خواهد شد .

بدون شک نماز آن نیرو وقدرت عظیمی معنوی وروحی را به جامعه انسانی می بخشد که انسان برای اصلاح وسعادت اجتماعی خویش  بدان نیازمند می باشد  نماز روح انسان را آرام ومطمئن می سازد چرا وقتی که روح انسان با پروردگارش رابطه ای نداشته باشد . آثاری وحشت وحراست ، شکست وبدبختی وعدم قناعت بر او غلبه می نماید . واغلب گمان می کند که چارۀ این وحشت وهراس تنها از طریق سرگرمیهای نامشروع وپیروی از تمایلات نفسی امکان پذیر است . بنابر این در دام شراب وقمار ومواد مخدر گرفتار می آید وزنده گی را در نهایت اضطراب و وحشت ، حرص ،جوش وتآسف برآن چه بدان دست نیافته است سپری می نماید در حالی که نماز روح امید را در انسان به وجود می آورد واو را وادار می سازد تاتمام خواسته های خود را از پروردگارش طلب نماید ودر نتیجه آن اطمینان وآرامش بر او مسلط می گردد نماز قدرت وایمان به پیروی وفرمانبرداری از دستورات خدا را در انسان به وجود می آورد واو را قادر می سازد تا با تمایلات نفسانی وخواسته های شهوانی به مبارزه بپردازد وبرآنها غلبه نماید . نماز یآس وناامیدی را از قلب ها می زداید وآن ها را دعوت می نمائید که به یاری وکمک خداوند امید وار باشند ودر هر شرایطی به او پناه ببرند واز او یاری  بخواهند براستی کسی که به خدا اعتماد وتوکل داشته باشد یآس ونامیدی را نمی شناسد واز چنان قدرت نفسی وتسلط روحی برخوردار است که می تواند با بزرگ ترین وخطرناک ترین مشکلات زنده گی روبرو شود وآن را حل نماید .

بنابر این تردیدی نیست که اتصال وارتباط روح با پروردگار عالم هر چند روزانه چند لحظه ای هم باشد جز وضروریات ونیاز های اولیه انسان است . وبه همین

جهت است که خداوند به مسلمانان دستور داده تا با خواندن نماز با او رابطه مستقیم بر قرار نمائید.(1)

تاریخ فرضیت نماز :

نماز عبادتیست که از آغاز بعثت ، پیامبر (صلی الله علیه وسلم) واصحاب کرام آنرا ادأ می نمودند.

البته این پنج وقت معین برای ادای نماز بعد از شب معراج تثبیت وفرض گردید.

یک ونیم سال قبل از هجرت پیامبر (صلی الله علیه وسلم) به مدینه خداوند (جل جلاله ) حضرت محمد (صلی الله علیه وسلم)  را به معراج برگرفته وبه ملاقات خود شرفیاب گردانید، که درین موقع تحفه نماز پنج وقت را برای پیامبر (ص) اعطاء فرمود.

بعد از آن حضرت جبرئیل فرود آمده برای پیامبر اکرم (صلی الله علیه وسلم) اوقات وترتیب اداری این نماز های پنج وقت را آموخت .(2)

چنانچه در این مورد حدیثی است که حضرت أنس بن مالک (رضی الله تعالی عنه) آن را روایت نموده است .

قال:( فرضت علی النبی الصلوات لیلة  أسری به خمسین ثم نقصت حتی  جعلت خمساً ثم نودی : "یا محمد ، إنه لا یبدل القول لدی ، وإن لک بهذه الخمسة خمسین") .البته نماز برای اولین باری که بالا ی  مسلمانان فرض شد در شب اسرأ پنجاه نماز در یک شب روز بودکه از این جامی توان درک نمود  اهمیت وفضلیت نماز را نزد خداوند(جل جلاله )  اما نظر به مشوره موسی (علیه اسلام) ورفت وبرگشت  متــــعدد پیــــــامبر(صلی الله علیه وسلم) نزد خـــــداوند از پنجاه وقت نماز به پنـــج وقت تخفیـــف یافـــت که آن هم در اجر و ثواب معـــادل پنجاه نماز است . (3)

تعریف نماز

1- نماز برای همه ما لفظیست آشنا که به جای اصطلاح قرآنی " صلوة"  آنرا استعمال می نمائیم . معنی لغوی "صلوة"  به طرف کسی ُرخ نمودن ، قیام نمودن ،  دعا کردن ونزدیک شدن می باشد وپر کردن است

در اصطلاح قرآن صلوة ( نماز) به معانی ذیل آمده است : به سوی خداوند متوجه شدن ، به خاطر خداوند به پا ایستادن ، به بار  گاه خداوند دعا و زاری کردن وبه سوی خداوند نزدیک شدن.(1)

2- صلاة در لغت دعا یا دعا به خیر است خداوند (جل جلاله) می فرمائید: "وصل علیهم إن صلاتک سکن لهم

ودرشرع اقوال وافعال مخصوصه است که با تکبیر آغاز وبا سلام ختم می شود .(2)

3- صلاة در عربی معنای نماز است واز لحاظ  لغت صلوة به معنی دعا ، درود، تحیت ورحمت می آید ودر اصطلاح شرع نماز در حالات خاص ادا می شود .(3)

4- از نظر فقهای محترم نماز عبارت از آن اقوال وافعالی است که با داشتن شرایط خاص از تکبیر تحریمه شروع وبه سلام ختم می شود .(4)

5- نماز در لغت عبارت از دعا است که تسمیه کل به جز شده است زیرا دعا یکی از اجزای نماز است  وگفته شده است که : اصل آن در لغت تعظیم است و عبادات مخصوصه " صلاة" گفته شده اند زیرا در آن تعظیم  الله تبارک و تعالی است  برای اینکه اسلام به آن امر فرموده است و رسول الله (صلی الله علیه وسلم) آنرا بیان نموده اصحاب ویاران وامامان دین از آن پیروی کرده اند ودر اصطلاح نماز

عبارت است از :

پرستش خداوند وتعظیم او به اقوال وافعال مخصوصه ایکه با " الله اکبر " شروع  وبا " السلام علیکم  ورحمه الله " به پایان می رسد ، ودارای ترتیب ویژه ای است که دین مبین اسلام آن را بیان کرده وهمه مسلمانان از آن پیروی  کرده اند .

ما وقتیکه در تشهد " التحیات لله والصلوات" میگوئیم به این مفهوم است که همه ادعیه ایکه مراد به آن تعظیم خدا است وتنها او مستحق آن است ودیگر احدی سزاوارآن نیست .

ومعنی قول ما در درود بر پیامبر (صلی الله علی وسلم) که می گوئیم : " اللهم صل علی محمد " یعنی او را در دنیا با إعلای ذکر او واظهار دعوتش وابقای شریعتش ودر آخرت به شفیع گرداندن او در حق امتش ودوچند ساختن اجر وثواب بزرگ بسازد.

وبرخی می گویند : معنای آن این است الله سبحانهُ وتعالی وقتی که ما را به درود به برگزیده خدا وپیامبرش امر فرمود ما نتوانستیم آن طوریکه واجب بود آن درود را به جا آوریم بناءً آنرا به خداوند محول ساختیم وگفتیم: خداوندا! توبر محمد درود بفرست زیرا توبه آن چه برای محمد سزاوار است عالمتری .وصلاة از جانب خدا برای پیامبرش به معنای رحمت است واز فرشتگان آمرزش واز ما دعا وتعظیم .

خداوند تعالی فرموده است :

" إن الله وملئکته یُصلون علی النبی ، یا ایها الذین آمنواصلو اعلیه وسلموا تسلیما".

ترجمه: هرآئینه خدا وفرشتگان او درود می فرستند بر پیامبر ، ای مسلمانان درود بفرستید بروی  وسلام گوئید سلام گفتنی .(1)

6- گاهی صلاة عبارت از ابراز نیاز به پروردگار به صورت قولی وعملی است  ویکی دیگر از معنا های نماز حمد وثنا وتمجید خداوند است به نحوی که شایسته مقام الهی باشد .(2)

انواع نماز: – نماز به چهار قسم است .

1- فرض عین : مانند نماز های پنج گانه شب وروز ونماز روز جمعه.

2- فرض کفائی : مانند نماز جنازه.

3- واجب : مانند نماز وتر ، نماز عیدین ونماز های نفلی که بعداز شروع کردن آن فاسد شده باشد .

4- نفل : که نماز های سنت هم در آن شامل است.(1) 

اهمیت وفضیلت نماز : 

 نماز یکی از بزرگترین ارکان اسلام بعد از کلمه شهادت لااله الا الله محمد رسول الله  است بعد از ایمان آوردن اولین مطالبه یی که از مسلمان شده ومسؤولیت مسلمان می باشد ، همانا ادای نماز است . چنانچه خداوند جلت مجدوهُ می فرماید.

" اِننی انا الله لا اله الاّ انا فعبدنی واقم الصلوة لذکری " ( طه : 14)

ترجمه : " بدون شک من " الله " هستم نیست معبودی غیر ازمن . پس بنده گی مرا کنید وبه خاطر ذکر زیاد" من نماز را بر پا دارید ."

طوریکه در باب عقاید ایمان به ذات وصفات خداوند ( ستایش) سرچشمه ومحور دین ومحور همه موضوعات می باشد . به همین ترتیب در بخش اعمال ، نماز بنیاد عملی دین  می باشد روی همین علت در قرآن کریم برنماز بسیار تاکید صورت گرفته به اندازه یی  که گویا نماز محور واساس دین می باشد .

به جز نماز همه عبادات بر مردمان خاص ودر اوقات خاص فرض می باشد ، مثلاً  حج وزکات صرفاً بر مسلمانان ثروتمند وسرمایه دار فرض است ، یا روزه در هر سال یک ماه فرض است . اما نماز یگانه عبادتیست که بعد از ایمان آوردن بدون هیچ شرطی ادای آن بالای هر مسلمان عاقل وبالغ ، خواه مرد باشد یا زن  مقیم باشد یا مسافر ، غنی باشد یا فقیر ، صحتمند باشد.

 یا مریض ، روز پنج وقت فرض است . تا آن جائیکه با ید در میدان کارزار که هر لحظه احتمال حمله دشمن می باشد نه تنها نماز را فرونگذاریم ، بلکه آنرا با جماعت ادا نمائیم .

قرآن کریم در پهلوی ترغیب وتأکیدی که برای ادای نماز دارد ، به خاطر دانستن بیشتر اهمیت نماز با قوت تمام از عاقبت هولناک ورسوایی بزرگی که ترک کننده گان نماز به آن سردچار می گردند ، یاد آوری می نماید.

( هر شخصی در گرو اعمال خویش است ، مگر " اصحاب الیمین" که ایشان در باغ های جنت می باشند ، ومی پرسند از مجرمین که چه چیز شما را به دوزخ فرستـــــاد ! ایشــــــان جـــواب می دهــــند که مــا نماز را ادا نمــی کردیم) ( المدثر :38)

یا : " آن آرزوی که ساقهای  پا ها از تشویش وهراس برهنه می کردند ، و این مردم دعوت می شوند که سجده کنند اما آن ها توان سجده را ندارند ، چشمهای شان از فرط شر مساری به زیر افتاده بر چهره  های شان آثار ذلت نمایان می باشد

یَوْمَ یُكْشَفُ عَن سَاقٍ وَیُدْعَوْنَ إِلَى السُّجُودِ فَلَا یَسْتَطِیعُونَ ﴿42﴾ خَاشِعَةً أَبْصَارُهُمْ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ وَقَدْ كَانُوا یُدْعَوْنَ إِلَى السُّجُودِ وَهُمْ سَالِمُونَ ﴿43﴾ روزى كه كار زار [و رهایى دشوار] شود و به سجده فرا خوانده شوند و در خود توانایى نیابند (42) دیدگانشان به زیر افتاده خوارى آنان را فرو مى‏گیرد در حالى كه [پیش از این] به سجده دعوت مى‏شدند و تندرست بودند (43) سوره القلم

حضرت پیامبر اکرم (ص) نیز یکجا با اظهار فضیلت واهمیت فوق العاده نماز ، همه عذاب ها وسزا های دردناکی را که دچار ترک کننده گان نماز می شود ، با همه جوانب آن شرح می دهد  آن حضرت (ص) می فرماید:" نماز حد فاصل میان مومن وکافر می باشد .( مسلم )

شخصی که نماز را با پابندی ورعایت همه موازین آن ادا می نماید در روز قیامت نماز برایش نور ودلیل " ایمان" وعامل نجاتش از دوزخ می باشد . وآن شخصی که نماز را بدون پابندی  وبدون رعایت موازین وارکان آن ادا نموده هر گز اینگونه نماز برایش نور ودلیل ایمان  ثابت نشده ، عامل نجاتش از عذاب خداوندی نمی گردد.

اینگونه اشخاص در روز قیامت از زمره مردمانی همچون فرعون ، قارون ، هامان واّبی بن خلف شمرده می شوند . ( مسند احمد- بیهقی) 

حضرت ابوذری غفاری رضی الله تعالی عنه می فـــــرماید که در یکی

 از روز های خزان که هواسرد بود ، حضرت محمد (ص) از خانه بیرون

 تشریف آورد کنار درختی ایستاد ، بعد دو شاخه درخت را گرفت تکان

داد ، که برگهای آن فروریخت.

آن گاه فرمودند : " ای ابوذر ! اگر مسلمانی با اخلاص واهتمام نماز بخواند ، همه گنــــاهانــــش مانند فروریختــــــــن برگهــــــــــای این درخت  فـــرو مـــــی ریزد" ( مسند احمد)

به خاطر دانستن اهمیت وفضیلت نماز در دین بر علاوه

توضیحات وتاکیداتی که در قرآن وسنت برآن شده ، باید دانست که حــــضرت

 پیامبر گرانقدر نسـبت به ادای نماز عــــــلاقه  مفرطی داشـــــــــــــــــتند به حدی که نمـــاز را روشنی چشـم می پنداشتند ، حتی با بروز مسائل عادی نیز سعی

 وتلاش نموده وبه طرف مسجد می رفتند ، وآن قدر نماز نفل می خواندند که در نتیجه پا های مبارک شان ورم می نمودند.

به هر حال از تصریحات  وتاکیداتی که قران وسنت در مورد نماز دارد، این حقیقت آشکار می شود که نماز علامه ونشانه ایمان می باشد .

جائیکه ایمان است آن جا لازماً نماز می باشد وجائی که نماز باشد گویا

دین مکملاً آن جا موجود است . ولی اگر خدای نخواسته در جائی

 نماز ضایع شود درآن جا تصور موجودیت دین را نمی توان کرد.

خلیفهىوم مسلمین حضرت عمر (رضی الله تعالی عنه) برای مسؤولین امور مسلمانان هدایت تحریری یی به مضمون ذیل صادر نموده بودند ، تا به این حقیقت متوجه باشند :

" اصل مطلب اینست که ، نزد من با ارزش تر از همه مسایل مسئله نماز است . کسی که نماز خود را حفظ کرد در حقیقت همه ارزشهای دینی خود را حفظ   

کرده است وکسیکه نماز خود را ضایع کرد بقیه مسایل دینی خود را بیشتر ضایع خواهد کرد." ( مشکوة – باب المواقیت ) (1)

 از حضرت ابوهریره روایت است که بنی کریم (ص) فرمود ه است نماز در همه آن عبادات که خداوند بر بنده گان خود مقرر نموده است بهترین عمل است پس کسیکه قدرت داشته باشد باید در ازدیاد نماز تغافلی نورزد تا ثواب زیاد را کمایی کند .

نماز در قلب نماز گزار عظمت وبزرگی خداوند متعال را به وجود آورده ظاهر وباطن اورا از عاجزی وسکون پر نموده ونماز گزار را ثواب وبرکت کامل حاصل می گردد.(2)


[ سه شنبه 1 اسفند 1391 ] [ 03:42 ب.ظ ] [ اسماعیل سارلی ] [ نظرات ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

نویسندگان
لینک های مفید
لینک های مفید
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب