تبلیغات
مذهبی - آموزشی

مذهبی - آموزشی

آداب وشرایط بر پا داشتن نماز :

 نمازی فضیلت واهمیت زیادی دارد که در آن به معنای واقعی کلمه همه آداب ظاهری وصفات معنوی وباطنی عبادت با فهم وشعور کامل مراعات شود .

در قرآن کریم نیز مورد ادای نماز " خواندن " یا " ادای " نماز  استعمال نشده بلکه با الفاظ اقامت ( برپا داشتن ) مانند آیه ( واقیموا الصلاة ) ( بقره: 43) ومحافـظت  ( پابنــــدی ) مانند آیه ( والذین هــــم عــــلی صـــلوتهم یُحافظـــــــــــون) ( المؤمنون: 9) از ادای نماز یاد آوری  گردیده زیرا معنی اقامت ومحافظت در برگیرنده اهتمام وپابندی به همه امور ظاهری یی که نماز با آن صحیح می شود ورعایت همه امور باطنی که ارتباط آن به قلب ، روح ،احساسات وعواطف انسان مربوط می شود می باشد که در ذیل این آداب وصفات مختصراً بیان می شود. 

1- طهارت وپاکیزگی:

مطابق همان طریقه واحکامی که شریعت به خاطر پاک وتمیز نمودن جسم ولباس برای ما تعلیم داده در حضور خداوند (جل جلا له ) با جسم ولباس پاک حاضر شدن را طهارت گویند.

( یا ایها الذین آمنو اذا قمتم الی الصلوة فاغسلوا وُجوهکم وایدیکم الی المرافق وامســــــحو ا برؤسکم وارجلــــــکم الی الکعبـــــــین وان کنتــــــم جنباً فـــــــا طهروا) ( المائده: 6) 

( ای کسانی که ایـــــمان آورده اید . هنگامیــــــــکه شما برای برپاداشــــــتن نماز برخاستید ( قیام نمودید) پـــــــس بشوئید روی های تانرا ودســــــت هـــــــــای تان را تا آرنج ها ، ومسح کنـــید بر ســـــــر های وپا هــــــــای تان را تا بجلـــــک هــــــــــــا ( بشوئید) واگــــــــر شما در حالــــــــت جنـــــابت بودید ، در آن صــــــورت خــــــود را پاک سازید " غسل کنید")

در جای دیگر می فرماید:" وثیابک فطهر" ( المدثر : 4) 

ولباسهای خود را به صورت درست پاک نما.

2- پا بندی به وقت نماز: 

بدیــــــن معنـــــــی که نمــــــــاز در وقــــــــت معــــــــین خـــــــود اداء شـــــــــود از همـــــــین رو پابـــــندی به وقــــــــــــــــــت نمـــــــاز یکی از فـــــــــرایض نــــــــماز مـــــی باشد .

 ( فاقیمواالصلوة اِنّ الصلوة کانت علــــــــی المومنیــــــــن کتـــــــاباً مـــــــوقوتا) . (النساء :103) 

( پس نماز را برپا دارید، بدون شک نماز بالای مؤمنان با پابندی به وقت آن فرض شده است )

نبی اکرم (صلی الله علیه وسلم ) می فرماید: 

" بهترین بندۀ خداوند کسیست که حالات مختلف آفتاب ، گردش مهتاب وستارگان را مراقبت می کند تا اوقات نماز هایش فوت نشود "( مستدرک حاکم)

یعنی همیشه به فکر پابندی به نماز هایش می باشد . وروی همین منظور

همه وقت حالات آفتاب ، گردش مهتاب وستارگان را مراقبت می نمائید تا کدام نمازش قضا نشود. 

3- پابندی به نماز :

 یعنی با تسلسل وبدون استثنا هر نماز را بر وقتش ادا نمائید، در حقیقت باید کسی را نماز ، خوان بگوئیم که با التزام وپابندی بلاناغه نمازهایش را اداء می نمائید. 

( الا المصلین الذین همه علی صلاتهم دائمون ) ( المعارج : 22-23)

( مگر نماز گزارانی را که آن ها همیشه با التزام نماز هایشان را اداء می نمایند) 

4- سکون واعتدال :

 یعنی نماز با سکون واطمینان ومراعات همه ارکان طور اداء شود که درآن قیام ، قرائت ، رکوع ، سجده وقعده و... همه چنانچه لازم است اداء گردد. 

 (  ولا تجهر بصلاتک ولا تخافت بها وابتغ بین ذلک سبیلا ) ( بنی اسرائیل :110)

( ونماز را به آواز بلند نخوانید ، ونه بسیار آهسته بخوانید ، بلکه روش اعتدال ( وسط ) را در آن اختیار نمائید ).

عایشه رضی الله عنها از کیفیت نماز پیامبر (صلی الله علیه وسلم ) چنین نقل می کند : 

حضرت پیغمبر (صلی الله علیه وسلم ) نماز را با تکبیر تحریمه شروع می نمود وقرائت را باسوره فاتحه آغاز می کرد ، وچون به رکوع می رفت نه سرخود را بلند می گرفت ونه پائین ، بلکه در حالی که کمرش هموار می بود سرش نیز در همان یک خط برابر با کمر و شانه های شان قرار می داشت . وچون ار رکوع بر می خاست تا زمانی که با سکون مستقیماً ایستاده نمی شد به سجده نمی رفت . وآن گاهی که از سجده بر می خاست اولاً با سکون واطمینان می نشست بعد سجده ای دوم را به جا می آورد . وبعد از ادای هر دو رکعت نشسته تشهد را می خواند ، در وقت خواندن تشهد پشت پای خود را برزمین هموار می نهادند وپای راست را در حالیکه روی انگشتانش بطرف قلبه می بود ، ایستاده نگهمیداشت واز نشستن مانند شیطان ودر روایتی از نشستن مانند سگ منع می فرمود هم چنان در وقت سجده از گذاشتن ساعد دستها برزمین طوریکه حیوانات درنده ساعد شان را در زمین گذاشته ومی نشینند منع فرموده است 

آنگاه با گفتن " السلام علیکم ورحمة الله " ودور دادن روی به جانب راست وچپ نمازش را اختتام می بخشید

5- تدبیر وترتیل در تلاوت قرآن مجید : 

لازمه وحق تلاوت قرآن آنست که باید با آهستگی ، توجه ، اطمینان ، حضور قلب ونشاط طبع ، همراه با شوق ورغبت کامل در حالیکه بر مضمون هر آیه غور وفکر صورت گیرد ، خوانده شود .

حضرت پیامبر اکرم (صلی الله علیه سلم ) طوری قرائت می نمود که هر حرف وهر آیت را واضح خوانده ورعایت حق آن  را اداء می نمود. 

( ورتل القرآن ترتیلا)  ( المزمل :4)

( وقرآن رابا تأمل وترتیب وترتیل بخوانید) 

( کتاب  انزلنه الیک مبرک  لیدبروا آیته ولیتذکر اولوا الا لباب )

 ( کتابی را که برتو نازل کرده ایم ، با برکت است تا در آیات آن غور وفکر کنند وصاحبان عقل وبینش از آن پند گیرند.) 

6- شوق وانابت ( نزدیکی به حق تعالی )

در حقیقت نماز عبادتیست که در آن انسان قلباً وفکراً با همه احساسات ، عواطف وخیالات خود بسوی خداوند (جل جلا له ) متوجه باشد ، طوریکه بعد از ادای یک نماز با شوق تمام به امید مناجات وملاقات با خدایش در انتظار نماز بعدی باشد . 

( .....واقیمــــوا وجوهـــکم عـــند کل مسجد وادعوهُ مــــــخلصین له الــــدین ....)

( الاعراف :29) 

( .......و روی خود را راست نمائید برای هر نماز ، وخداوند را بخوانید واطاعت خود را برای او خالص گردانید .......)

7- ادب وفروتنی : 

یعنی نماز گزار مانند یک بنده و" برده " فرمانبردار ، با تمام عجز وفروتنی طوری در پیش گاه خداوند ایستاده شود که ازیاد عظمت وجلال  خداوند قلبش بلرزد وبر تمام اعضای بدنش کیفیت وآثار ادب وفروتنی ، عجز ونیاز مستولی

( چیره ) گردد. 

( حافظــــوا علی الصـــــلوات والصـــــــــلوة الوســطی وقوموا لله قانتین ) ( البقره : 238)

( برهمه نماز هایتان پابند باشید ، خصوصاً نماز وسطی ( نماز عصر) ودر حضور خداوند با ادب و فروتنی کامل ایستاده شوید) 

( وبشر المخبتین  الذین اذا ذُکر الله وجَلت قلوبهم والصبرین علی ما اصابهم والمقیمی الصلوة ( الحج: 35)

" وای پیامبر ! بشارت ده کسانی را که روش فروتنی را اتخاذ نموده اند ، آنانی که چون ذکر ( یاد) خداوند را می شنوند ، بردلهای

شان خوف از خدا (جل جلا له ) مستولی می گردد واگر مصیبتی سردچار شان شود ، با ثابت قدمی وصبر آنرا تحمل می کنند وآن هائیکه نماز را بر پا میدارند ." 

چون حضرت امام زین العابدین (رح) برای ادای نماز وضو می نمود، رنگش زرد میگشت اعضای خانوادۀ شان پرسیدند که چرا در وقت وضو به این حالت سردچار میشوید ؟

در جواب فرمود : آیا شما نمی دانید که برای ایستادن در پیش گاه ذات مقتدر وبا عظمت خداوند آماده گی می گیرم . 

8- خشوع وخضوع:

خشوع وخضوع روح نماز است ، زیرا در حقیقت نمازی که در آن خضوع وخشوع نباشد نماز نیست معنی خشوع فروتنی کردن از روی خواری وزاری ، سربه اطاعت فرود آوردن وفرمانبرداری بوده ، در نماز معنی  اختیار نمودن

 خشوع تنها فروتنی جسمی نیست ، بلکه دل و دماغ ، افکار واحساس

 همه از حضور در پیش گاه خداوند خاشع بوده هیبت بزرگی وعظمت

پروردگار به حدی بر انسان مستولی گردد که افکار وتخیلات پست وبی

ارزش در دل وفکر انسان راه پیدا نکرده ، برجسم نیز آثار این سکون و

فروتنی  که شایسته ایستادن در پیشــــــــگاه با عظمــــت وجلال خداوند یست نمـــایان باشد . 

( قد افلح المومنون الذین هم فی صلاتهم خاشعون)  ( المومنون: 1-2)

( رستگار شدند ونجات یافتند آن مومنانی که در نماز های خود خشوع اختیار می کنند) 

9- شعور واحساس تقرب به خداوند (جل جلا له ):

نماز به اندازه یی مسلمان را به خدایش نزدیک می سازد که در هیچ عملی اینقدر قرب ونزدیکی به خداوند متصور نیست . حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه وسلم ) می فرماید: 

"زمانی بنده بخدایش بیشترین قرب را حاصل می کند که در پیشگاه خداوند سجده نماید " ( مسلم )

یکی از شرط های  بر پاداشتن نماز آنست که انسان احساس نزدیکی وتقرب به خداوند (جل جلا له)  را آرزو وامید خود قرار داده ، طور نماز را ادا نماید که گویا خداوند (جل جلا له ) را می بیند یا کم از کم خداوند او را می بیند. 

( واسجد و اقترب)   ( العلق )

( وسجده نما وبه خداوند نزدیک شو ) (1) 

وبه خوبی دانسته می شود که سجده باعث قرب انسان به درگاه خداست ولذا در حدیث از رسول الله می خوانیم  :" اقرب مایکون العبد من الله اذاکان ساجداً " ترجمه: " نزدیک ترین حالت بنده به خداوند زمانی است که در سجده باشد"(2)

10- یاد خداوند (جل جلا له ) : 

جوهر حقیقی نماز ( یاد) خداوند بوده وطریقه جامع ومستند ( یاد) خدا نماز می باشد .

زیرا این طریقه وروش فرموده وامر ذاتیست که به خاطر ( یاد) وذکرش نماز می خوانیم . نمازی که در آن جوهر ( یاد) وذکر خداوند نباشد ، نماز مومن نبوده ، بلکه نماز منافق است ، زیرا مقصود ومنظور از بر پا داشتن نماز ، ( یاد) وذکر خداوند (جل جلا له ) می باشد. 

( واقم الصلوة لذکری)  ( طه : 14) ( ونماز را بر پا دارید برای یاد من )

 11- اجتناب از ریاء : 

یکی از شرایط محافظت وادای نماز آنست که باید نماز دور از ریاء وتظاهر وسایر احساسات وتخیلات واهی ومبرا از همه عواطف وافکار منافی اخلاص باشد . با ریا کاری نه تنها نماز ضایع می شود ، بلکه کسی که از روی تظاهر وریا نماز می خواند خود را نیز تباه وبر باد می سازد .

( فویل للمصلـین الــذین هم عـن صلاتهم ساهون الذین هم یراء ون)  ( الماعون :4) 

( پس وای بر نماز گزارانی که از نماز خود غافل وبی خبرند، آن های که ریا می کنند)

حضرت شداد بن اوس (رضی الله تعلی عنه) روایت می کند که حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه وسلم ) فرموده است : 

( کسی که از روی تظاهر ( ریا) نماز بخواند ، در حقیقت به خداوند شرک ورزیده است )

12- تسلیم شدن کامل به خداوند (جل جلا له ): 

 آخرین شرط اقامت بر پا داشتن ، نماز آن است که مومن با تمام معنی خود را به خداوند سپرده وتسلیم به خداوند باشد. طوریکه تا زنده است بنده فرمانبردار خداوند بوده در همه ساحات زنده گی از امرونهی خداوند پیروی نماید ، وچون مرگ بر سراغش آید مرگش نیز به خاطر خداوند و در راه خداوند باشد .

( ان صلاتی ونسکی  ومحیای ومماتی لله رب العالمین لاشریک له وبذلک امرت وانا اول المسلیمن)  ( انعام : 164) 

(به تحقیق وبدون شک نمازام ، قربانی ام ، زنده گی ام ومرگم همه به خاطر خداوند (جل جلا له ) بوده،خدایی که هیچ شریک ندارد،وبه همین(ترتیب) دستور یافته ام ، ومن از همه اولی تر خود را به خداوند سپرده وتسلیم شونده ام).

نماز در حقیقت تسلیم بودن مسلمان نه تنها هنگام نماز بلکه درهمه ساحات زنده گی به خداوند وقوانین خداوندی بوده که مسلمان با وفاداری واخلاص کامل تسلیم بلاقید وشرط اوامر خداوند می باشد.(1)
[ پنجشنبه 3 اسفند 1391 ] [ 11:08 ق.ظ ] [ اسماعیل سارلی ] [ نظرات ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

نویسندگان
لینک های مفید
لینک های مفید
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب